×

تگ های پر استفاده

از تگهای بزرگتر بیشتر استفاده شده است

تعداد مقالات 80

تعداد دسته بندی ها 5

تعداد تگ ها 20

دسته بندی ها

تگ های استفاده شده

اینجا وبلاگ دیلماجیو است
ما در دیلماجیو گروهی مترجم متخصص هستیم که به شما خدمات حرفه‌ای ترجمه ارائه می‌دهیم.

درباره قیمت‌گذاری ترجمه بیشتر بخوانید.
چرا خدمات ترجمه دیلماجیو

تصویر پست زیرنویس؛ مسئله این روزهای مخاطبان سینما از دیلماجیو

زیرنویس؛ مسئله این روزهای مخاطبان سینما

 سیر تماشای فیلمهای خارجی در ایران

سال به سال تماشای فیلم‌­های روز سینمای جهان برای مخاطبان آسان­تر می­شود. پیش از انقلاب در ایران، مشاهده­ برخی از فیلم­‌های جهان، روندی منطقی و مطابق عرف معمول آن زمان را داشت. یعنی سالن­‌های سینما، فیلم­های شاخص و بزرگ را از کمپانی­‌ها خریداری و اکران می­‌کردند. پس از انقلاب تا اواسط دهه هشتاد، مخاطبان برای تماشای این فیلم‌­ها به خرید یا کرایه­ نوار و پس از آن لوح فشرده فیلم‌­ها بسنده می‌کردند.

امروزه با وجود پخش برخی از فیلم‌های جهان در تلویزیون و بعضاً اکران در سالن­‌های سینمایی، تهیه­‌ فیلم غالباً از طریق دانلود صورت می­گیرد. چرا که کم هزینه‌­ترین راه ممکن برای دستیابی به نسخه­ کامل و سانسور نشده، چیزی جز دانلود نیست.

معضل عمده­‌ی این طیف وسیع مخاطبان فارغ از زیر پا گذاشتن قانون کپی-رایت، در وهله اول نحوه­ ادراک فیلم­ها در صورت عدم تسلط به زبان کشور سازنده است. همانگونه که اشاره شد، پیش­تر، فیلم‌­ها به دلیل تهیه­ قانونی، با ترجمه و دوبله­‌ها­ی دقیق و بعضاً تحت نظارت و همراهی کمپانی آن‌ها همراه بود. اما در شرایط کنونی که این فیلم­ها تحت نظارت و سرپرستی هیچ ارگان یا شرکتی ترجمه نمی­‌شوند، ممکن است این فرایند با هر گونه کیفیتی همراه باشد.

 

رو نویس در باب زیرنویس!

پیش از آنکه به سراغ بایدها و نبایدهای زیرنویس فیلم­ها برویم، باید قدری در باب بحث ترجمه سخن بگوییم. همواره برگردان آثار هر مدیوم کلام محور هنری­ به شیوه‌ه­ایی که مخاطبان غیر بومی تمام و کمال لذت مخاطبان بومی آن اثر را ببرند، کاری دشوار و تقریباً غیر ممکن است. تصور کنید بناست بیتی از اشعار حافظ را به زبان کشوری دیگر ترجمه کنید که بسیار با زبان و فرهنگ آنجا آشنایی دارید. یقیناً ترجمه‌ای که حتی حاصل از این دانش باشد، نمی­تواند مخاطب را به اندازه­ لذت یک خواننده­ ایرانی مشعوف بگرداند. تنها شناخت دو زبان که قرار است از یکی به دیگری ترجمه شود، کافی نیست. بلکه یک مترجم نه تنها باید به فرهنگ و لایف استایل زبان کشور دوم مسلط باشد، بلکه در حیطه آن بحث از قبیل هنر هفتم نیز نیاز است اشرافی کافی داشته باشد.

من که قریب به دو سوم از عمرم را پای ثابت سینمای جهان بوده­‌ام، بناست تجربیات خود را در مواجهه با انبوه زیرنویس­‌های فیلم­‌های جهان که دیده­‌ام را در قالب مقاله­‌ای نسبتاً کوتاه با شما در میان بگذارم. باشد که کمکی به بهبود کیفیت کار مترجمان و چراغ راهی برای تشخیص سره از ناسره توسط مخاطبان را به ارمغان بیاورد.

نخست باید بی تعارف گفت که هرگز با زیرنویس (فارغ از هر گونه کیفیت) نمی‌­توانید تمام و کمال از فیلمی لذت ببرید. چرا که چشمتان بیش از آنکه در پی تماشای زیر و بم میزانسن یا حتی لحن و چگونگی ادای دیالوگ توسط بازیگران باشد، مشغول به خواندن ترجمه­ آن‌هاست. مهم­تر از آن، امکان دارد بخشی از جملات یا واژه‌­هایی که در فیلم گفته می­‌شود، تنها برای آن کشور ملموس باشد. بنابراین ممکن است بخشی از ظرافت دیالوگ‌ها را که از طریق ایهام یا اشاره به موضوعی خاص نمایان می‌شود را درک نکنید.

با این حال، راهکارهایی وجود دارد که با رعایت آنها بتوان حداکثر گیرایی را با پتانسیل زیرنویس ارائه کرد. هنگامی که قرار است فیلمی را برای سایت یا فروشگاهی خصوصی ترجمه کنید، محرز است که دستتان بسیار از مترجمان دوبلاژ برای صدا و سیما یا شبکه نمایش خانگی بازتر است. به این دلیل که مانعی به اسم ممیزی و قید و بندهایش را پیش­رویتان ندارید. بنابراین  این انتظار می­‌رود که معنای کلمه‌ه­ا را به دلخواه خود تغییر ندهید؛ حتی اگر ناسزا باشد. قطعاً فیلمساز و نویسنده از شما بسیار با صلاحیت­تر بوده که شما به عنوان مترجم وقت خود را برای زیرنویس فیلمشان گذاشته‌­اید!

نکته­ دیگر از بدیهیات است ولی باور کنید باید به برخی از دوستان گوشزد شود. پیش از انتشار، حتماً در نوشته­ خود تحقیق کرده که غلط­های املایی و نگارشی را برطرف سازید. گاه رعایت نکردن یک ویرگول می­تواند به کل معنای دیگری به جمله بدهد. از طرفی دیگر، غلط‌­های املایی نه تنها به وجه‌­ی کار شما لطمه می­زند، بلکه حواس مخاطب را ناخودآگاه از تماشای فیلم پرت کرده و تا چند لحظه درگیر اشتباه شما می­‌کند.

اغلب زیرنویس­ فیلم­ها (حتی فیلم­های هالیوود) در ایران، از زیرنویس انگلیسی برگردان می­شوند. لذا سعی داشته باشید زیرنویس­هایی را انتخاب کنید که از روی فیلم اورجینال تهیه شده باشند. با این کار درصد خطای ترجمه خود را کاهش می‌دهید.

در باب ایرانیزه کردن و یافتن ما به ازای فارسی دیالوگ­ها، باید به زبان و تاریخ داستان فیلمنامه توجه کنید. خوانش ترجمه­‌های خوب فیلمنامه و حتی نمایشنامه­‌های معروف و مطابقت دادن آنها با متن اصلی، کمک شایانی به شما در این زمینه خواهد کرد. به عنوان مثال من از زیرنویس دو فیلم «پالپ فیکشن» ساخته­ی تارانتینو و «شب­های عربی» ساخته­ی پازولینی که زبانشان به ترتیب عامیانه و ادبی هستند، کاملاً خاطره­ای خوشی دارم. بگذارید نام مترجمانشان را به زبان نیاورم که سوء برداشت در تبلیغ آن‌­دو مترجم نشود. این نکته را نیز فراموش نکنید که در یافتن واژگان ملموس برای مخاطبان ایرانی زیاده‌­روی نکنید که زیرنویس به یک کمدی ناخواسته بدل شود. گفتن خاطره­ای از فیلمی وسترن که متاسفانه نامش را فراموش کرده‌­ام، خالی از لطف نیست. در آن فیلم که شخصیتی پس از دوئل دیگری را کشته بود، کلاهش را روی صورتش انداخت و گفت: «Rest in peace». مترجم به جای ترجمه‌­ی این دیالوگ که به معنی «روحت شاد» می­باشد، واژه­ی «الفاتحه» را جایگزین کرد!

نکاتی که غالباً مهم شمرده نمی­‌شوند، از قبیل ترجمه متن نوشته یا نامه‌ه­ایی که کلوزآپ آن نمایش داده می‌­شود را فراموش نکنید. گاهی در فیلمی همچون «محله­ی چینی­ها»، فهم معنای یک تابلو از دیالوگ نیز کلیدی­ تر است. نکته­ دیگر مسئله­ سلیقه به خرج دادن در مکث­‌های بین دیالوگ­هاست. وقتی شخصیت فیلم در حین ادای دیالوگ مکثی کرده و سپس جمله­اش را تمام می­کند، تعمداً و به خواست کارگردان یا نویسنده است. بنابراین در نوشتن باقی جملات عجله نکنید و بگذارید زیرنویس توأمان با دیالوگ­ها پیش برود.

همانطور که اشاره شد، معنای برخی جملات را تنها ترجمه تحت­اللفظی تبیین نمی­کند. چرا که فهم آنها در ریشه و فرهنگ زبان کشور مبدأ نهفته است. در این مواقع در صورت شناخت شما، اگر قادرید با جمله­ای کوتاه معنای زیرمتن را به مخاطب انتقال دهید، بهتر است آن را بعد از دیالوگ و داخل پرانتز ذکر کنید. در غیر این صورت اگر فهم آن مستلزم شرحی طولانی باشد، از آن صرف نظر کنید. این نقصان، ریشه در عدم مهارت شما ندارد.

در پایان باید اضافه کرد که از هرگونه لفاظی یا خودنمایی بپرهیزید و بگذارید مخاطب از تماشای فیلم لذت ببرد. مراد این جمله، شامل تکرار مکررات نام شما به عنوان مترجم و بعضاً جملات نا مربوط به فیلم است. نمی­دانم برخی از این شوخی­های بی­‌مزه را چه کسی در زیرنویس باب کرد! باور کنید کسی این قسم از شوخی­ها را که اتفاقاً برخاسته از عدم درک حس طنز است را تحسین نمی‌­کند.

مخاطبان و سایت­ها اگر در پی یافتن زیرنویس فیلمی هستند، این نکات می­تواند معیار مناسبی برای کشف زیرنویس­های مناسب باشد. البته به مسائلی همچون عدم سینک شدن به موقع، رنگ و نوع فونت نیز به این دلیل پرداخته نشد که روی سخن این مقاله بیشتر با مترجمان بود.


مقاله های مرتبط:


Table of Content | فهرست عناوین